Chơi Piano

20. Sức Bền, Độ Bền Của Não

Chơi piano đòi hỏi sự kiểm soát, chứ không phải sức mạnh cơ bắp. Nhiều học viên và thậm chí cả giáo viên, tin rằng kỹ thuật đòi hỏi sức mạnh ngón tay, điều này là sai. Một hôm, Combe cầm tay tôi siết chặt, và nói: “Xem này, tay con mạnh vì con là một nghệ sĩ piano.” Cái siết đó không hề mạnh hơn một cái bắt tay bình thường. Tôi có một cái bắt tay mạnh khác thường, có lẽ đủ mạnh để bóp vỡ bàn tay cô bé nhưng điều đó không liên quan với kỹ năng piano.

Rõ ràng, là bạn không thể chơi những đoạn to lớn mà không tiêu tốn năng lượng. Những người chơi piano lớn mạnh có thể chơi to hơn và xoay xở “những bản nhạc khó khăn” dễ hơn các người chơi piano yếu hơn. Tất cả người chơi piano đều đủ sức bền thể chất để chơi bản nhạc ở trình độ của họ đơn giản nhờ mức độ tập luyện cần thiết để đạt trình độ đó. Tuy nhiên ta biết rằng sức bền có thể là một vấn đề.

Chơi một bản nhạc khó khăn đòi hỏi nhiều năng lượng như chạy bộ chậm, khoảng ba dặm một giờ đối với người lớn, với bộ não cần khoảng phân nửa tổng năng lượng. Nhiều trẻ không thể chạy bộ liên tục hơn một dặm. Do đó, yêu cầu trẻ thực hành những đoạn nhạc khó liên tục trong 20 phút sẽ làm căng sức bền của trẻ vì điều này tương đương với chạy bộ khoảng một dặm. Giáo viên và phụ huynh phải cẩn thận khi trẻ bắt đầu buổi học piano, để giới hạn thời gian luyện tập dưới 20 phút lúc mới bắt đầu cho đến khi học viên đạt được đủ sức bền.

Chơi piano đòi hỏi điều chỉnh sức bền cho não. Đó là lý do tại sao tập không động não những bài tập để tăng sức bền sẽ không hiệu quả. Những cách hiệu quả nhất để đạt được sức bền piano là chơi các bản nhạc đã hoàn tất và tạo ra âm nhạc, và thực hành HS liên tục các đoạn khó. Một lần nữa khi so sánh với chạy bộ, sẽ vất vả cho hầu hết học viên khi tập luyện các đoạn nhạc khó liên tục trong vài giờ vì hai giờ luyện tập cường độ cao sẽ tương đương với chạy bộ sáu dặm, vốn là một buổi tập thể dục kinh khủng. Do đó, hãy chơi vài bản nhạc dễ giữa các buổi tập cường độ cao. Các buổi luyện tập tập trung lâu hơn vài giờ thì không hữu ích lắm cho đến khi bạn đã ở trình độ cao, sau khi đã phát triển đủ sức bền. Rõ ràng, siêng tập piano là việc vất vả và tập luyện nghiêm túc có thể giúp học viên đạt thể chất tốt.

Điều chỉnh não quan trọng hơn điều chỉnh cơ bắp với hầu hết học viên vì sự tiến hóa đã lập trình cho bộ não trở nên lười biếng để bảo toàn năng lượng. Đây là lý do rất nhiều sinh viên thích tách âm nhạc ra khỏi kỹ thuật và tập đạt kỹ thuật bằng cách sử dụng các bài tập lặp đi lặp lại không động não. Điều này phản tác dụng bởi vì (1) não không được luyện tập, (2) bạn phát triển những thói quen phi nhạc cảm và (3) bạn có thể lãng phí rất nhiều thời gian. Điều chỉnh não đặc biệt quan trọng cho việc trình diễn bởi nếu không có đủ sức bền, bạn có thể nhanh chóng mất hết năng lượng trong lúc trình diễn. Ráng sức điều chỉnh các cơ có thể dẫn đến căng thẳng và làm cho cơ thể chuyển các cơ nhanh thành cơ chậm vốn có sức bền hơn, nhưng đây lại chính là điều mà bạn không muốn.

Với các buổi luyện tập dài hơn vài giờ, người chơi piano đón luồng gió mới cũng giống các vận động viên (như vận động viên marathon, vận động viên xe đạp). Do đó, nếu bạn cảm thấy mệt mỏi, đừng ngay lập tức kết luận rằng bạn thiếu sức bền, mà hãy chờ luồng gió mới góp sức – nhận thức về luồng gió mới có thể làm nó hoạt động đáng tin cậy hơn, nhất là khi bạn đã trải nghiệm và biết nó cảm giác như thế nào.

Để kiểm soát sức bền, ta cần nghiên cứu cơ sở sinh học của nó. Chúng ta cần nạp đủ oxy, thải hiệu quả carbon dioxide, và đủ lượng máu chảy. Yếu tố lớn nhất ảnh hưởng đến lượng oxy nạp là hiệu suất phổi, xem [(19) Hít Thở, Nuốt Nước Bọt]

Một cách khác để tăng sức bền là gia tăng lượng máu trong cơ thể. Để đạt được điều này, bạn phải đồng thời vận động cơ và não khi thực hành. Điều này sẽ làm cơ thể sản xuất nhiều máu hơn, nhằm đáp ứng nhu cầu máu cao hơn. Đối với những người thiếu máu, não của họ sẽ chống đối (họ cảm thấy không thoải mái) khi không đủ máu và người chơi piano sẽ cảm thấy tốt hơn khi chỉ tập luyện không động não, vốn là lý do chính cho sự phổ biến của các bài tập và khuynh hướng tách âm nhạc khỏi kỹ thuật. Nhưng chúng không hữu ích vì bạn có thể tắt não đi.

Tập piano hoặc thể dục sau bữa ăn lớn cũng gia tăng lượng cung cấp máu và ngược lại, nghỉ ngơi sau mỗi bữa ăn sẽ giảm sức bền. Có một câu nói nổi tiếng của người Nhật là bạn sẽ biến thành bò nếu bạn ngủ sau bữa ăn. Kinh nghiệm cho thấy bạn sẽ bị thiếu máu và lười biếng nếu bạn ngủ sau bữa ăn. Với cái bụng no căng, hầu hết mọi người không đủ máu để tham gia các hoạt động gắng sức, và ban đầu cơ thể sẽ chống đối bằng cách làm cho bạn cảm thấy kinh khủng, nhưng đây là một phản ứng như mong đợi (tiến hóa). Các hoạt động này phải được tiến hành trong giới hạn an toàn y tế; ví dụ bạn có thể tạm thời trải nghiệm vấn đề tiêu hóa hoặc cơn chóng mặt (đó là lý luận cho những niềm tin sai lầm rằng bạn không bao giờ nên tập thể dục sau một bữa ăn lớn). Một khi cơ thể sản xuất thêm lượng máu cần thiết, sự khó chịu sẽ biến mất. Bạn nên ở trạng thái năng động hết mức có thể sau bữa ăn, để phòng bệnh thiếu máu. Rõ ràng, sức khỏe, tập thể dục, và thể thao tốt rất hữu ích cho việc tăng sức bền trong chơi piano. Cái ghế sofa thoải mái đó có lẽ là nguyên nhân tồi tệ nhất gây sức khỏe kém trong xã hội hiện đại.

Não phải được vận động liên tục bằng cách tạo ra âm nhạc, nhất là khi thực hành. Chơi như thể bạn đang biểu diễn, để bất cứ ai nghe bạn tập sẽ được thưởng thức những âm thanh piano tuyệt diệu. Nếu không có sức bền não, não sẽ hết năng lượng trong lúc diễn và bạn sẽ thành ra chơi theo chế độ tự động – đó không phải điều bạn muốn.

Tóm lại, người mới tập nào chưa bao giờ chạm vào piano sẽ cần phát triển sức bền của họ dần dần vì tập luyện piano đúng là công việc vất vả ngay cả khi chơi bản nhạc dễ, thư giãn, bởi các yêu cầu nhạc tính của bộ não. Phụ huynh phải cẩn thận về thời gian tập luyện của trẻ nhỏ mới tập, hãy giới hạn thời gian tập luyện của trẻ ít hơn 20 phút, và giúp trẻ phát triển thói quen luôn tập luyện du dương. Ở mọi cấp độ kỹ năng, chúng ta đều có nhiều cơ hơn cần thiết để chơi bản piano ở cấp độ của mình. Ngay cả người chơi piano chuyên nghiệp luyện tập hơn 6 giờ mỗi ngày cũng không kết thúc như Popeye. Franz Liszt, Chopin và Paganini đều khá gầy, chứ không đô cơ.